Jaa $$$x^{3}$$$ luvulla $$$x - 3$$$
Aiheeseen liittyvät laskurit: Synteettisen jakamisen laskin, Jakokulmalaskin
Syötteesi
Määritä $$$\frac{x^{3}}{x - 3}$$$ jakokulmaa käyttäen.
Ratkaisu
Kirjoita tehtävä erityisessä muodossa (puuttuvat termit kirjoitetaan nollakertoimilla):
$$$\begin{array}{r|r}\hline\\x-3&x^{3}+0 x^{2}+0 x+0\end{array}$$$
Vaihe 1
Jaa jaettavan johtotermi jakajan johtotermillä: $$$\frac{x^{3}}{x} = x^{2}$$$.
Kirjoita laskettu tulos taulukon yläosaan.
Kerro se jakajalla: $$$x^{2} \left(x-3\right) = x^{3}- 3 x^{2}$$$.
Vähennä saadusta tuloksesta jaettava: $$$\left(x^{3}\right) - \left(x^{3}- 3 x^{2}\right) = 3 x^{2}$$$.
$$\begin{array}{r|rrrr:c}&{\color{DarkCyan}x^{2}}&&&&\\\hline\\{\color{Magenta}x}-3&{\color{DarkCyan}x^{3}}&+0 x^{2}&+0 x&+0&\frac{{\color{DarkCyan}x^{3}}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{DarkCyan}x^{2}}\\&-\phantom{x^{3}}&&&&\\&x^{3}&- 3 x^{2}&&&{\color{DarkCyan}x^{2}} \left(x-3\right) = x^{3}- 3 x^{2}\\\hline\\&&3 x^{2}&+0 x&+0&\end{array}$$Vaihe 2
Jaa saadun jäännöksen johtotermi jakajan johtotermillä: $$$\frac{3 x^{2}}{x} = 3 x$$$.
Kirjoita laskettu tulos taulukon yläosaan.
Kerro se jakajalla: $$$3 x \left(x-3\right) = 3 x^{2}- 9 x$$$.
Vähennä jäännös saadusta tuloksesta: $$$\left(3 x^{2}\right) - \left(3 x^{2}- 9 x\right) = 9 x$$$.
$$\begin{array}{r|rrrr:c}&x^{2}&{\color{Violet}+3 x}&&&\\\hline\\{\color{Magenta}x}-3&x^{3}&+0 x^{2}&+0 x&+0&\\&-\phantom{x^{3}}&&&&\\&x^{3}&- 3 x^{2}&&&\\\hline\\&&{\color{Violet}3 x^{2}}&+0 x&+0&\frac{{\color{Violet}3 x^{2}}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{Violet}3 x}\\&&-\phantom{3 x^{2}}&&&\\&&3 x^{2}&- 9 x&&{\color{Violet}3 x} \left(x-3\right) = 3 x^{2}- 9 x\\\hline\\&&&9 x&+0&\end{array}$$Vaihe 3
Jaa saadun jäännöksen johtotermi jakajan johtotermillä: $$$\frac{9 x}{x} = 9$$$.
Kirjoita laskettu tulos taulukon yläosaan.
Kerro se jakajalla: $$$9 \left(x-3\right) = 9 x-27$$$.
Vähennä jäännös saadusta tuloksesta: $$$\left(9 x\right) - \left(9 x-27\right) = 27$$$.
$$\begin{array}{r|rrrr:c}&x^{2}&+3 x&{\color{Crimson}+9}&&\\\hline\\{\color{Magenta}x}-3&x^{3}&+0 x^{2}&+0 x&+0&\\&-\phantom{x^{3}}&&&&\\&x^{3}&- 3 x^{2}&&&\\\hline\\&&3 x^{2}&+0 x&+0&\\&&-\phantom{3 x^{2}}&&&\\&&3 x^{2}&- 9 x&&\\\hline\\&&&{\color{Crimson}9 x}&+0&\frac{{\color{Crimson}9 x}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{Crimson}9}\\&&&-\phantom{9 x}&&\\&&&9 x&-27&{\color{Crimson}9} \left(x-3\right) = 9 x-27\\\hline\\&&&&27&\end{array}$$Koska jäännöksen aste on pienempi kuin jakajan aste, olemme valmiit.
Syntynyt taulukko näytetään uudelleen:
$$\begin{array}{r|rrrr:c}&{\color{DarkCyan}x^{2}}&{\color{Violet}+3 x}&{\color{Crimson}+9}&&\text{Vihjeet}\\\hline\\{\color{Magenta}x}-3&{\color{DarkCyan}x^{3}}&+0 x^{2}&+0 x&+0&\frac{{\color{DarkCyan}x^{3}}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{DarkCyan}x^{2}}\\&-\phantom{x^{3}}&&&&\\&x^{3}&- 3 x^{2}&&&{\color{DarkCyan}x^{2}} \left(x-3\right) = x^{3}- 3 x^{2}\\\hline\\&&{\color{Violet}3 x^{2}}&+0 x&+0&\frac{{\color{Violet}3 x^{2}}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{Violet}3 x}\\&&-\phantom{3 x^{2}}&&&\\&&3 x^{2}&- 9 x&&{\color{Violet}3 x} \left(x-3\right) = 3 x^{2}- 9 x\\\hline\\&&&{\color{Crimson}9 x}&+0&\frac{{\color{Crimson}9 x}}{{\color{Magenta}x}} = {\color{Crimson}9}\\&&&-\phantom{9 x}&&\\&&&9 x&-27&{\color{Crimson}9} \left(x-3\right) = 9 x-27\\\hline\\&&&&27&\end{array}$$Siispä $$$\frac{x^{3}}{x - 3} = \left(x^{2} + 3 x + 9\right) + \frac{27}{x - 3}$$$.
Vastaus
$$$\frac{x^{3}}{x - 3} = \left(x^{2} + 3 x + 9\right) + \frac{27}{x - 3}$$$A