$$$\frac{1}{x \left(5 - x\right)}$$$'nin integrali

Hesaplayıcı, adımlarıyla birlikte $$$\frac{1}{x \left(5 - x\right)}$$$ fonksiyonunun integralini/ilkel fonksiyonunu bulacaktır.

İlgili hesap makinesi: Belirli ve Uygunsuz İntegral Hesaplayıcı

Lütfen $$$dx$$$, $$$dy$$$ vb. diferansiyeller kullanmadan yazın.
Otomatik algılama için boş bırakın.

Hesap makinesi bir şeyi hesaplayamadıysa, bir hata tespit ettiyseniz veya bir öneriniz/geri bildiriminiz varsa, lütfen bizimle iletişime geçin.

Girdiniz

Bulun: $$$\int \frac{1}{x \left(5 - x\right)}\, dx$$$.

Çözüm

Kısmi kesirlere ayrıştırma yapın (adımlar » görülebilir):

$${\color{red}{\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x}}} = {\color{red}{\int{\left(\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} + \frac{1}{5 x}\right)d x}}}$$

Her terimin integralini alın:

$${\color{red}{\int{\left(\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} + \frac{1}{5 x}\right)d x}}} = {\color{red}{\left(\int{\frac{1}{5 x} d x} + \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x}\right)}}$$

Sabit katsayı kuralı $$$\int c f{\left(x \right)}\, dx = c \int f{\left(x \right)}\, dx$$$'i $$$c=\frac{1}{5}$$$ ve $$$f{\left(x \right)} = \frac{1}{x}$$$ ile uygula:

$$\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + {\color{red}{\int{\frac{1}{5 x} d x}}} = \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + {\color{red}{\left(\frac{\int{\frac{1}{x} d x}}{5}\right)}}$$

$$$\frac{1}{x}$$$'nin integrali $$$\int{\frac{1}{x} d x} = \ln{\left(\left|{x}\right| \right)}$$$:

$$\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{x} d x}}}}{5} = \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + \frac{{\color{red}{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}}}{5}$$

Sabit katsayı kuralı $$$\int c f{\left(x \right)}\, dx = c \int f{\left(x \right)}\, dx$$$'i $$$c=\frac{1}{5}$$$ ve $$$f{\left(x \right)} = \frac{1}{5 - x}$$$ ile uygula:

$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + {\color{red}{\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x}}} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + {\color{red}{\left(\frac{\int{\frac{1}{5 - x} d x}}{5}\right)}}$$

$$$u=5 - x$$$ olsun.

Böylece $$$du=\left(5 - x\right)^{\prime }dx = - dx$$$ (adımlar » görülebilir) ve $$$dx = - du$$$ elde ederiz.

İntegral şu şekilde yeniden yazılabilir:

$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{5 - x} d x}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\left(- \frac{1}{u}\right)d u}}}}{5}$$

Sabit katsayı kuralı $$$\int c f{\left(u \right)}\, du = c \int f{\left(u \right)}\, du$$$'i $$$c=-1$$$ ve $$$f{\left(u \right)} = \frac{1}{u}$$$ ile uygula:

$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\left(- \frac{1}{u}\right)d u}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\left(- \int{\frac{1}{u} d u}\right)}}}{5}$$

$$$\frac{1}{u}$$$'nin integrali $$$\int{\frac{1}{u} d u} = \ln{\left(\left|{u}\right| \right)}$$$:

$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{u} d u}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{{\color{red}{\ln{\left(\left|{u}\right| \right)}}}}{5}$$

Hatırlayın ki $$$u=5 - x$$$:

$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{{\color{red}{u}}}\right| \right)}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{{\color{red}{\left(5 - x\right)}}}\right| \right)}}{5}$$

Dolayısıyla,

$$\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{x - 5}\right| \right)}}{5}$$

İntegrasyon sabitini ekleyin:

$$\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{x - 5}\right| \right)}}{5}+C$$

Cevap

$$$\int \frac{1}{x \left(5 - x\right)}\, dx = \left(\frac{\ln\left(\left|{x}\right|\right)}{5} - \frac{\ln\left(\left|{x - 5}\right|\right)}{5}\right) + C$$$A