Integralen av $$$\frac{1}{x \left(5 - x\right)}$$$
Relaterad kalkylator: Kalkylator för bestämda och oegentliga integraler
Din inmatning
Bestäm $$$\int \frac{1}{x \left(5 - x\right)}\, dx$$$.
Lösning
Utför partialbråksuppdelning (stegen kan ses »):
$${\color{red}{\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x}}} = {\color{red}{\int{\left(\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} + \frac{1}{5 x}\right)d x}}}$$
Integrera termvis:
$${\color{red}{\int{\left(\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} + \frac{1}{5 x}\right)d x}}} = {\color{red}{\left(\int{\frac{1}{5 x} d x} + \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x}\right)}}$$
Tillämpa konstantfaktorregeln $$$\int c f{\left(x \right)}\, dx = c \int f{\left(x \right)}\, dx$$$ med $$$c=\frac{1}{5}$$$ och $$$f{\left(x \right)} = \frac{1}{x}$$$:
$$\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + {\color{red}{\int{\frac{1}{5 x} d x}}} = \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + {\color{red}{\left(\frac{\int{\frac{1}{x} d x}}{5}\right)}}$$
Integralen av $$$\frac{1}{x}$$$ är $$$\int{\frac{1}{x} d x} = \ln{\left(\left|{x}\right| \right)}$$$:
$$\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{x} d x}}}}{5} = \int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x} + \frac{{\color{red}{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}}}{5}$$
Tillämpa konstantfaktorregeln $$$\int c f{\left(x \right)}\, dx = c \int f{\left(x \right)}\, dx$$$ med $$$c=\frac{1}{5}$$$ och $$$f{\left(x \right)} = \frac{1}{5 - x}$$$:
$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + {\color{red}{\int{\frac{1}{5 \left(5 - x\right)} d x}}} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + {\color{red}{\left(\frac{\int{\frac{1}{5 - x} d x}}{5}\right)}}$$
Låt $$$u=5 - x$$$ vara.
Då $$$du=\left(5 - x\right)^{\prime }dx = - dx$$$ (stegen kan ses »), och vi har att $$$dx = - du$$$.
Alltså,
$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{5 - x} d x}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\left(- \frac{1}{u}\right)d u}}}}{5}$$
Tillämpa konstantfaktorregeln $$$\int c f{\left(u \right)}\, du = c \int f{\left(u \right)}\, du$$$ med $$$c=-1$$$ och $$$f{\left(u \right)} = \frac{1}{u}$$$:
$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\int{\left(- \frac{1}{u}\right)d u}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} + \frac{{\color{red}{\left(- \int{\frac{1}{u} d u}\right)}}}{5}$$
Integralen av $$$\frac{1}{u}$$$ är $$$\int{\frac{1}{u} d u} = \ln{\left(\left|{u}\right| \right)}$$$:
$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{{\color{red}{\int{\frac{1}{u} d u}}}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{{\color{red}{\ln{\left(\left|{u}\right| \right)}}}}{5}$$
Kom ihåg att $$$u=5 - x$$$:
$$\frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{{\color{red}{u}}}\right| \right)}}{5} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{{\color{red}{\left(5 - x\right)}}}\right| \right)}}{5}$$
Alltså,
$$\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{x - 5}\right| \right)}}{5}$$
Lägg till integrationskonstanten:
$$\int{\frac{1}{x \left(5 - x\right)} d x} = \frac{\ln{\left(\left|{x}\right| \right)}}{5} - \frac{\ln{\left(\left|{x - 5}\right| \right)}}{5}+C$$
Svar
$$$\int \frac{1}{x \left(5 - x\right)}\, dx = \left(\frac{\ln\left(\left|{x}\right|\right)}{5} - \frac{\ln\left(\left|{x - 5}\right|\right)}{5}\right) + C$$$A